Aktualności

Z głębokim żalem zawiadamiamy, że 16 lutego 2026 r. odszedł doc. dr inż. Kazimierz Bącal, Rektor Wyższej Szkoły Inżynierskiej im. Jurija Gagarina w Zielonej Górze, w kadencji 1969-1972.

Rodzinie i najbliższym Zmarłego składamy wyrazy współczucia.

Rektor Uniwersytetu Zielonogórskiego prof. dr hab. Wojciech Strzyżewski

i cała społeczność akademicka Uniwersytetu Zielonogórskiego

Ceremonia Pogrzebowa odbędzie się 23 lutego 2026 r. o godz. 10:30 na Nowym Cmentarzu Komunalnym, przy ul. Wrocławskiej w Zielonej Górze. Wystawienie Urny w kaplicy o godz. 10:00.

Biogram

Kazimierz Bącal urodził się w Gaci Przeworskiej w powiecie Przeworsk 22 stycznia 1928 roku. Tam ukończył szkołę podstawową. Następnie uczęszczał do Szkoły Samochodowej w Jarosławiu. Wojnę spędził w swojej rodzinnej miejscowości. Jako żołnierz AK zmuszony był  w 1946 roku zmienić miejsce zamieszkania, więc przeniósł się do Wrocławia. Tu podjął pracę jako kierowca. W 1947 roku zatrudnił się w Uniwersytecie i Politechnice Wrocławskiej (była to wówczas jedna instytucja) jako mechanik. Równolegle kończył zapoczątkowaną na tajnych kompletach naukę w gimnazjum i liceum.

W 1951 roku Politechnika Wrocławska dostrzegłszy wyjątkowe zdolności swego mechanika skierowała K. Bącala na studia na Wydziale Mechanicznym w specjalności technologia budowy maszyn. Po trzecim roku studiów został zatrudniony jako asystent, najpierw techniczny, potem młodszy, a po ich ukończeniu w 1956 roku jako asystent, któremu powierzono opiekę nad Pracownią Metrologii Warsztatowej. W 1962 roku K. Bącal uzyskał stopień doktora i awansował na stanowisko adiunkta. Powierzono mu wówczas kierownictwo Zakładu Miernictwa i Sprzętu Pomiarowego w Instytucie Technologii Budowy Maszyn Politechniki Wrocławskiej.

W 1967 roku K. Bącal przeniósł się do Zielonej Góry, gdzie zaangażował się w organizację ocenianego jako najlepsze w Polsce laboratorium pomiarowego. Zaraz po przyjściu na WSI powierzono mu też funkcję pełnomocnika rektora ds. nauki, a od 1968 roku prorektora. Po odwołaniu Jerzego Kołakowskiego jemu powierzono  do czasu mianowania nowego rektora kierowanie uczelnią. W roku 1969 został mianowany na stanowisko rektora i pełnił tę funkcję do roku 1972. Na okres ten przypadał proces krystalizowania się studiów i specjalności dydaktycznej zielonogórskiej WSI. W tym czasie też w wyniku nowelizacji ustawy o szkolnictwie wyższym został zniesiony podział uczelni technicznych na akademickie i zawodowe. W WSI w Zielonej Górze w miejsce dotychczasowej rady Uczelni powstał Senat. Uczelnia otrzymała też w 1969 roku imię Jurija Gagarina. W tym okresie baza materialna szkoły powiększyła się o halę laboratoryjną Wydziału Mechanicznego, budynek mieszkalny, aulę i Dom Studenta nr 2. Wyraźny był też wzrost zatrudnienia wśród nauczycieli akademickich i naukowe ożywienie.

Od 1973 roku roku K. Bącal zapoczątkował prace z zakresu techniki medycznej tworząc 22 osobowy zespół badawczo-konstrukcyjny.  Był on autorem oryginalnych konstrukcji implantów chirurgicznych do operacyjnego leczenia skrzywień kręgosłupa dzieci i młodzieży. Dzięki niemu zielonogórska WSI stała się ważnym w kraju ośrodkiem biomechaniki, a urządzenia do leczenia schorzeń kręgosłupa nazywano „bącalikami”. Poza Sanatorium Rehabilitacyjno-Ortopedycznego dla Dzieci w Świebodzinie zespół K. Bącala konstruował także implanty do złamań kręgosłupa dla szpitali górniczych w „Repty” w Tarnowskich Górach oraz Piekarach Śląskich i dla szpitala w Bad Berka w Turyngii. Z tego zakresu powstało ok. 60 projektów badawczych finansowanych przez Ministerstwo Zdrowia i Opieki Społecznej oraz Centralny Ośrodek Techniki Medycznej w Warszawie.

W 1981 roku na podstawie badań dotyczących implantów K. Bącal habilitował się na Politechnice w Ilmenau. W latach 1983-1987 początkowo jako pełniący obowiązki, a od 1984 roku jako dziekan kierował Wydziałem Mechanicznym,  w latach 1981-1983 był dyrektorem Instytutu Budowy Maszyn oraz w latach 1987-1991 dyrektorem Instytutu Technologii Maszyn. Wiele lat kierował Zakładem Obróbki Skrawaniem i Obrabiarek, Zakładem Technologii Maszyn i Zakładem Technologii Biomedycznej. W 1991 roku został mianowany na stanowisko profesora nadzwyczajnego. W 1998 roku przeszedł na emeryturę, utrzymując jednak kontakt z uczelnią. K. Bącal był autorem 81 prac naukowych publikowanych w Polsce i za granicą, uzyskał 20 polskich i 36 zagranicznych patentów za implantaty i inne urządzenia chirurgiczne. Brał czynny udział w pracach towarzystw naukowych. W latach 1971-1972 był członkiem Komitetu Organizacyjnego II Kongresu Nauki Polskiej. W latach 1980-1988 był wiceprezesem Lubuskiego Towarzystwa Naukowego. Przez dwie kadencje był członkiem Prezydium Polskiego Towarzystwa Biomechaniki, członkiem Komisji Nauk Mechanicznych i Budowlanych poznańskiego oddziału PAN.

Za swoją działalność naukową i organizacyjną był wielokrotnie nagradzany i wyróżniany. Był m.in. kawalerem Krzyża Oficerskiego Orderu Odrodzenia Polski  i został uhonorowany Medalem Zasłużony dla Zdrowia Narodu oraz Medalem im. Paula Harrisa za współpracę międzynarodową na rzecz społeczności lokalnych.